Opieka nad starzejącym się rodzicem rzadko trafia do planu finansowego rodziny jako osobna pozycja. Zwykle pojawia się nagle, po upadku, pobycie w szpitalu albo trudnej diagnozie, i wtedy bliscy ustalają z tygodnia na tydzień, kto pomoże i ile to będzie kosztować. Bon senioralny, który działa od 30 września 2026 roku, pozwala część tej pomocy zorganizować przez gminę, a senior za nią nie płaci. Zasady programu zmieniały się w czasie prac nad ustawą kilka razy, więc w sieci wciąż można trafić na warunki z projektów (75 lat, 2 150 zł, pracujące dziecko), których ostatecznie nie przyjęto.
W tym artykule zebrałem warunki z ustawy i rozporządzenia opublikowanych w Dzienniku Ustaw. Policzyłem też, jakiej emeryturze brutto odpowiada kryterium 3 410 zł i ile godzin opieki mieści się w limicie 2 500 zł. Od tych dwóch liczb zależy, czy bon zmieni coś w budżecie Twojej rodziny. Na końcu opisuję wniosek krok po kroku i to, co można zrobić, gdy gmina jeszcze go nie przyjmuje.
Czym jest bon senioralny i dlaczego nie trafia na konto
Bon senioralny to świadczenie w formie usług. Gmina zawiera z seniorem umowę i organizuje mu pomoc w domu, a senior nie ponosi z tego tytułu żadnych opłat. Wartość tej pomocy liczy się w złotych, ale żadna kwota nie trafia ani na konto seniora, ani do rąk rodziny. Sama nazwa bywa przez to myląca, bo sugeruje coś, co można wymienić na pieniądze albo wydać według własnego uznania.
Zakres usług opisuje art. 25 ustawy z 11 czerwca 2026 roku o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej. Ustawa wymienia pomoc w codziennych czynnościach (ubieraniu się, przygotowywaniu posiłków, poruszaniu się, sprzątaniu) i opiekę higieniczno-pielęgnacyjną. Do tego dochodzi wsparcie w korzystaniu z wizyt u lekarzy oraz kontakt z otoczeniem, w tym aktywizacja intelektualna i ruchowa. Według rządowego komunikatu z 30 września opiekun może też pomóc w zakupach. Standard tych usług odpowiada zwykłym usługom opiekuńczym, które ośrodki pomocy społecznej świadczą od lat, więc w praktyce do domu seniora przychodzi opiekunka albo opiekun skierowany przez gminę. Gmina może zrobić to sama albo zlecić usługi wybranej w otwartym naborze organizacji pozarządowej, kołu gospodyń wiejskich czy firmie opiekuńczej.
Kwota 2 500 zł to górna granica miesięcznej wartości usług. Wartość bonu dla konkretnej osoby to liczba godzin z umowy pomnożona przez godzinowy koszt wynagrodzenia opiekuna, który wojewoda ustala dla wszystkich gmin w województwie. Gmina przyznaje tyle godzin, ile wynika z oceny potrzeb, więc osoba, która potrzebuje pomocy tylko przy zakupach i sprzątaniu, dostanie bon o mniejszej wartości. Umowa określa przy tym liczbę godzin w miesiącu i dni w tygodniu, w które opiekun przychodzi (§ 2 ust. 4 rozporządzenia).
Dla kogo jest bon senioralny?
Bon senioralny jest dla osoby, która ukończyła 65 lat i nie radzi sobie samodzielnie z codziennymi czynnościami. Musi też mieszkać w Polsce i mieć średni miesięczny dochód z ostatnich trzech miesięcy nie wyższy niż 3 410 zł. Wszystkie te warunki trzeba spełniać jednocześnie i przez cały czas korzystania z bonu (art. 26 ustawy). Do tego dochodzi warunek obywatelstwa, który spełniają obywatele Polski, Unii Europejskiej, EOG i Szwajcarii, a także część obywateli Wielkiej Brytanii objętych umową o wystąpieniu z Unii. Wniosek rozpatruje gmina właściwa dla miejsca zamieszkania seniora (czyli miejscowości, w której przebywa z zamiarem stałego pobytu).
Według rozporządzenia potrzeby seniora są niezaspokojone wtedy, gdy ze względu na stan zdrowia lub wiek nie jest w stanie samodzielnie wykonywać podstawowych czynności w swoim mieszkaniu. Drugim warunkiem jest brak opiekuna faktycznego, który mógłby zapewnić mu potrzebną pomoc (§ 3 ust. 5). Przepisy nie podają listy chorób, orzeczeń ani punktów w skali, więc ocenę robi gmina po rozmowie z seniorem i domownikami. Sama obecność dorosłego dziecka w tym samym mieście nie przekreśla wniosku z automatu, bo liczy się to, czy ta osoba faktycznie może taką pomoc zapewnić.
| Warunek | Zasada | Podstawa |
|---|---|---|
| Wiek | ukończone 65 lat | art. 24 ust. 1 ustawy |
| Potrzeby | senior nie radzi sobie sam z podstawowymi czynnościami i nie ma opiekuna faktycznego, który mógłby pomóc | art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy, § 3 ust. 5 rozporządzenia |
| Dochód | średnio nie więcej niż 3 410 zł miesięcznie w 3 miesiącach przed wnioskiem | art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy |
| Obywatelstwo | polskie, UE, EOG, Szwajcaria albo część obywateli Wielkiej Brytanii | art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy |
| Miejsce zamieszkania | w Polsce przez cały okres korzystania z bonu | art. 26 ust. 3 ustawy |
| Wyłączenia | m.in. świadczenie wspierające, dom pomocy społecznej, opieka całodobowa i dzienna | art. 27 ustawy |
| Gmina | właściwa dla miejsca zamieszkania seniora | art. 26 ust. 4 ustawy |
| Opłaty | senior nie ponosi opłat | § 2 ust. 3 rozporządzenia |
| Wartość usług | do 2 500 zł miesięcznie | § 9 ust. 3 rozporządzenia |
W żadnym z tych warunków nie pojawia się dochód dzieci, wnuków ani małżonka. Ustawa odnosi kryterium do seniora, „którego średni miesięczny dochód” nie przekracza 3 410 zł, więc emerytury męża czy żony gmina do tego nie dolicza. Wcześniejsze wersje projektu wymagały, żeby wniosek składało pracujące dziecko z określonym dochodem, ale w uchwalonej ustawie takiego warunku już nie ma. Wniosek podpisuje sam senior, jego przedstawiciel ustawowy albo pełnomocnik, którym może zostać ktoś z rodziny.
Kryterium 3 410 zł to netto czy brutto?
Kryterium 3 410 zł porównuje się z dochodem, czyli z kwotą po podatku i składkach. Ustawa odsyła do definicji z ustawy o świadczeniach rodzinnych, według której od przychodów opodatkowanych odejmuje się koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Dla emeryta, który utrzymuje się wyłącznie z emerytury, wynik jest więc bardzo bliski kwocie, którą ZUS przelewa na konto. Gmina liczy średnią z trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku i na tej podstawie sprawdza, czy senior mieści się w limicie.
Do dochodu nie wlicza się trzynastej ani czternastej emerytury. Przepisy o obu świadczeniach (art. 9 ustawy z 9 stycznia 2020 roku i art. 10 ustawy z 26 maja 2023 roku) wyłączają je z dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, czyli z tej samej definicji, na którą powołuje się ustawa o bonie. Jeżeli w trzech miesiącach przed wnioskiem wypadła wypłata trzynastki albo czternastki, średnią liczy się bez nich. Gdyby gmina doliczyła je do dochodu, warto wskazać te dwa przepisy. Wcześniej dobrze jest sprawdzić w piśmie z ZUS, jaka część wypłaty przypadała na świadczenie dodatkowe. Ile zostało z czternastki na rękę w tym roku, możesz sprawdzić w artykule o tym, ile wynosi czternasta emerytura w 2026 roku.
| Emerytura brutto | Składka zdrowotna 9% | Zaliczka PIT | Dochód miesięcznie | Kryterium 3 410 zł |
|---|---|---|---|---|
| 1 978,49 zł (najniższa emerytura) | 178,06 zł | 0 zł | 1 800,43 zł | spełnione |
| 3 000,00 zł | 270,00 zł | 60 zł | 2 670,00 zł | spełnione |
| 3 500,00 zł | 315,00 zł | 120 zł | 3 065,00 zł | spełnione |
| 3 824,89 zł (mediana ZUS, marzec 2026) | 344,24 zł | 159 zł | 3 321,65 zł | spełnione |
| 3 936,00 zł | 354,24 zł | 172 zł | 3 409,76 zł | spełnione, na granicy |
| 4 000,00 zł | 360,00 zł | 180 zł | 3 460,00 zł | przekroczone |
| 4 477,34 zł (przeciętna wypłata ZUS, czerwiec 2026) | 402,96 zł | 237 zł | 3 837,38 zł | przekroczone |
Z tego wyliczenia wynika, że w kryterium mieści się emerytura do około 3 936 zł brutto. To więcej niż mediana emerytur z ZUS (3 824,89 zł brutto po marcowej waloryzacji), więc warunek dochodowy spełnia ponad połowa emerytów ZUS, o ile nie mają innych dochodów. Przeciętna wypłata z czerwca 2026 roku (4 477,34 zł brutto) daje już dochód o około 427 zł wyższy od limitu. Skąd tak duża różnica między średnią a medianą, możesz przeczytać w tekście o tym, ile wynosi średnia emerytura w Polsce.
Kryterium nie jest stałe. Co roku od 1 marca rośnie o ten sam wskaźnik co emerytury, a nową kwotę organ do spraw polityki senioralnej (obecnie pełnomocnik rządu) ogłasza w „Monitorze Polskim” do końca lutego (art. 26 ust. 2 ustawy). Marcowa waloryzacja emerytury zwykle nie wypchnie więc seniora poza próg, bo próg rośnie razem z nią. Inaczej działa wzrost samego świadczenia, na przykład renta wdowia, która od stycznia 2027 roku obejmie 25% drugiego świadczenia, bo podnosi dochód przy niezmienionym kryterium.
Kiedy bon senioralny nie przysługuje?
Bon senioralny nie przysługuje osobie, która korzysta już z innej, finansowanej publicznie formy stałej opieki, ani takiej, na którą opiekun pobiera świadczenie z tytułu opieki. Art. 27 ustawy wymienia te sytuacje wprost, a gmina sprawdza je przy kwalifikacji i może je weryfikować także w trakcie umowy. Jeżeli któraś z nich pojawi się po podpisaniu umowy, umowa ulega rozwiązaniu (§ 2 ust. 12 rozporządzenia). Bonu nie przyzna się seniorowi, który:
- pobiera świadczenie wspierające z ZUS,
- korzysta ze specjalistycznych usług opiekuńczych w ośrodku wsparcia albo z usług opiekuńczych lub asystencji osobistej dofinansowanych z programów rządowych i resortowych,
- mieszka w domu pomocy społecznej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub pielęgnacyjno-opiekuńczym albo korzysta z innej opieki całodobowej,
- korzysta z instytucjonalnej opieki dziennej,
- jest osobą, na którą ktoś (zwykle członek rodziny) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego albo zasiłku dla opiekuna.
Wyjątek dotyczy krótkich pobytów. Jeżeli senior korzysta z takiej opieki doraźnie i jednorazowo nie dłużej niż 14 dni, bon nadal może zostać przyznany (art. 27 ust. 2). Na liście wyłączeń nie ma natomiast zwykłych usług opiekuńczych z ośrodka pomocy społecznej ani dodatku pielęgnacyjnego. Przy usługach z ośrodka gmina oceni, czy po uwzględnieniu dotychczasowej pomocy zostają jeszcze niezaspokojone potrzeby.
Jeżeli ktoś z bliskich pobiera na seniora specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, bon dla tego seniora odpada i rodzina musi wybrać jedną z tych form. Zasiłek wspiera dochód opiekuna, a bon daje godziny pracy kogoś z zewnątrz. Przy wyborze liczy się więc przede wszystkim to, czy opiekun może i chce dalej sam zajmować się rodzicem. W zestawieniu niżej zebrałem inne formy wsparcia seniora i to, czy można je łączyć z bonem.
| Forma wsparcia | Kto dostaje | Kwota lub forma | Czy łączy się z bonem |
|---|---|---|---|
| Dodatek pielęgnacyjny (ZUS) | z urzędu po 75. roku życia albo przy orzeczonej niezdolności do samodzielnej egzystencji | 366,68 zł miesięcznie od 1 marca 2026 r. | tak, nie ma go wśród wyłączeń |
| Zasiłek pielęgnacyjny (gmina) | m.in. osoba po 75. roku życia, która nie ma dodatku pielęgnacyjnego | 215,84 zł miesięcznie | tak, nie ma go wśród wyłączeń |
| Usługi opiekuńcze z ośrodka pomocy społecznej | osoba, która wymaga pomocy, a rodzina nie może jej zapewnić | usługi z odpłatnością zależną od dochodu | nie są wyłączone, gmina oceni pozostałe potrzeby |
| Świadczenie wspierające (ZUS) | osoba z decyzją o poziomie potrzeby wsparcia co najmniej 70 punktów | ok. 791–4 353 zł miesięcznie (40–220% renty socjalnej) | nie |
| Dom pomocy społecznej | osoba wymagająca całodobowej opieki | opieka całodobowa z odpłatnością z dochodu mieszkańca i rodziny | nie |
| Specjalny zasiłek opiekuńczy, świadczenie pielęgnacyjne, zasiłek dla opiekuna | opiekun seniora | świadczenie dla opiekuna | nie |
Ile godzin opieki daje bon senioralny?
Bon senioralny daje tyle godzin, ile mieści się w 2 500 zł przy stawce ustalonej przez wojewodę. Wojewoda wyznacza dla wszystkich gmin w województwie jednolity koszt godziny wynagrodzenia opiekuna (nie więcej niż 48 zł), a wartość bonu to ten koszt pomnożony przez liczbę godzin w umowie (§ 9 rozporządzenia). Przy maksymalnej stawce limit 2 500 zł odpowiada około 52 godzinom w miesiącu, czyli mniej więcej 12 godzinom tygodniowo. Przy stawce 40 zł byłoby to już około 62 godzin, bo niższy koszt godziny oznacza więcej godzin w tym samym limicie.
Rozporządzenie nie wprowadza sztywnego limitu godzin, więc informacja o 50 godzinach miesięcznie pochodzi z wcześniejszych projektów. Gmina ustala liczbę godzin i dni w tygodniu indywidualnie, według poziomu potrzeb, a granicą jest wartość 2 500 zł. Trzeba też pamiętać, że 48 zł to sam koszt wynagrodzenia opiekuna, bez pozostałych kosztów organizacji usług po stronie gminy. Stawek ustalonych przez wojewodów na czwarty kwartał 2026 roku nie znalazłem w źródłach publicznych, więc w wyliczeniach przyjmuję górną granicę.
W zestawieniu niżej przyjmuję najwyższą możliwą stawkę wojewody (48 zł) i zakładam, że gmina przyzna seniorowi pełny limit. Resztę potrzebnych godzin rodzina kupuje prywatnie, a ich koszt liczę po 45 zł za godzinę. Pięć godzin tygodniowo to mniej więcej jedna godzinna wizyta w każdy dzień roboczy, a czterdzieści to opieka w wymiarze pełnego etatu. Ostatnia kolumna pokazuje, ile kosztowałyby godziny, których bon już nie pokryje.
| Opieka tygodniowo | Godzin w miesiącu | Pokrywa bon | Zostaje rodzinie | Koszt reszty prywatnie (45 zł/h) |
|---|---|---|---|---|
| 5 h | ok. 22 h | całość (ok. 1 040 zł) | 0 h | 0 zł |
| 10 h | ok. 43 h | całość (ok. 2 080 zł) | 0 h | 0 zł |
| 15 h | ok. 65 h | ok. 52 h (2 500 zł) | ok. 13 h | ok. 580 zł |
| 20 h | ok. 87 h | ok. 52 h (2 500 zł) | ok. 35 h | ok. 1 560 zł |
| 30 h | 130 h | ok. 52 h (2 500 zł) | ok. 78 h | ok. 3 510 zł |
| 40 h (pełny etat) | ok. 173 h | ok. 52 h (2 500 zł) | ok. 121 h | ok. 5 460 zł |
Z tych liczb widać, że bon w pełni pokrywa lżejszą pomoc, czyli kilka wizyt w tygodniu przy zakupach, posiłkach i sprzątaniu. Przy opiece przez kilka godzin dziennie pokrywa od około 40 do 60% potrzebnych godzin, a przy opiece w wymiarze etatu mniej więcej 30%. Dla rodziny oznacza to, że bon może zastąpić dorywczą pomoc sąsiadki czy kogoś z bliskich, ale stałego opiekuna już nie zastąpi. Kosztu opieki całodobowej i pobytu w domu opieki to zestawienie w ogóle nie obejmuje.
Jak złożyć wniosek o bon senioralny w gminie?
Wniosek o bon senioralny składa się w gminie właściwej dla miejsca zamieszkania seniora. Program może obsługiwać urząd gminy, ośrodek pomocy społecznej, centrum usług społecznych albo inna gminna jednostka zajmująca się seniorami (§ 4 rozporządzenia). Nie ma jednego ogólnopolskiego wzoru wniosku, bo rozporządzenie określa tylko, co wniosek musi zawierać. Dlatego najpierw warto sprawdzić na stronie gminy albo ośrodka, kto prowadzi nabór i czy udostępnia własny formularz. Sama procedura wygląda następująco:
- Wniosek z danymi i opisem potrzeb. Wniosek zawiera imię i nazwisko seniora, numer PESEL (albo serię i numer dokumentu tożsamości), adres, pod którym mają być świadczone usługi, i dane kontaktowe. Trzeba w nim też podać informacje potrzebne do sprawdzenia warunków i opisać niezaspokojone potrzeby. Podpisuje go senior, jego przedstawiciel ustawowy albo pełnomocnik.
- Dokumenty o dochodzie. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków, w tym takie, z których da się ustalić średni dochód z trzech miesięcy przed wnioskiem. Może to być na przykład pismo z ZUS o wysokości świadczenia i potrąceniach. Pełnomocnik dołącza pełnomocnictwo.
- Uzupełnienie braków. Jeśli czegoś brakuje, gmina wzywa do uzupełnienia i daje na to co najmniej 7 dni od doręczenia wezwania. Dopiero po tym terminie wniosek może zostać pozostawiony bez rozpoznania.
- Kwalifikacja w ciągu 30 dni. Gmina ocenia sytuację niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 30 dni od złożenia kompletnego wniosku. Może porozmawiać z seniorem i domownikami, a jeśli to potrzebne, odwiedzić go w domu. O wyniku kwalifikacji informuje na piśmie.
- Lista zakwalifikowanych. Zakwalifikowany senior trafia na listę, którą gmina aktualizuje co najmniej raz w miesiącu, w kolejności od najwyższego poziomu niezaspokojonych potrzeb (przy takim samym poziomie pierwszeństwo ma osoba starsza).
- Oferta i umowa. Gdy gmina ma środki i wolnego opiekuna, przesyła seniorowi ofertę umowy. Senior ma 21 dni na jej podpisanie, a po tym terminie zostaje skreślony z listy. Umowa określa zakres pomocy, liczbę godzin w miesiącu, dni w tygodniu, miejsce świadczenia usług i sposób potwierdzania wykonanych godzin.
Zaświadczenia lekarskiego rozporządzenie nie wymienia jako obowiązkowego załącznika, choć dokumentacja medyczna może pomóc gminie ocenić potrzeby, gdy sama rozmowa nie wystarczy. Pozytywna kwalifikacja nie oznacza jeszcze, że opiekun przyjdzie od następnego dnia, bo gmina zawiera umowy w granicach otrzymanych pieniędzy i dostępnych opiekunów. Umowę zawiera się najwyżej do końca roku kalendarzowego, na który gmina dostała środki, a wpis na listę też wygasa z końcem tego okresu. Umowy z 2026 roku skończą się więc najpóźniej 31 grudnia. Rozporządzenie nie przesądza, czy na kolejny rok trzeba będzie złożyć nowy wniosek, dlatego o zasady na 2027 rok warto zapytać w gminie w grudniu.
Czy Twoja gmina już realizuje bon senioralny?
Bon senioralny nie ruszył od razu we wszystkich gminach, bo ustawa ustala kolejność, w jakiej trafiają do nich pieniądze (art. 28). Najpierw dostają je gminy, w których dotąd nie było publicznych usług opiekuńczych dla seniorów, a potem te, w których korzystało z nich nie więcej niż 10 osób. Dalej są gminy o najszybciej rosnącej liczbie i odsetku seniorów. Według rządowego komunikatu z 30 września dwie pierwsze grupy to około 45% gmin w Polsce. Program jest zadaniem zleconym gminom przez państwo i w całości finansuje go budżet państwa, więc gmina nie dokłada do niego własnych pieniędzy.
W 2026 roku program obejmuje tylko czwarty kwartał, a ustawa przewiduje na ten okres limit wydatków 100 mln zł. Według zgłoszeń samorządów, które pełnomocniczka rządu do spraw polityki senioralnej przedstawiła 5 października, bon ma objąć w tym czasie ponad 18 tys. seniorów w całym kraju. Na 2027 rok ustawa przewiduje 419,23 mln zł, a na 2028 rok 519,71 mln zł, więc liczba miejsc powinna rosnąć, choć nadal będzie ograniczona budżetem. Gminy zgłaszają zapotrzebowanie na kolejny rok do 30 listopada (§ 8 rozporządzenia), więc wniosek złożony jesienią może pomóc gminie uzasadnić większą pulę na 2027 rok.
Jeżeli Twoja gmina nie ogłosiła naboru, dobrze jest zadzwonić do ośrodka pomocy społecznej i zapytać, czy zgłosiła zapotrzebowanie na środki i kiedy planuje przyjmować wnioski. Informacje o programie podaje też infolinia Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (22 250 01 51, w dni robocze od 8:15 do 16:15). Do końca 2026 roku w każdym powiecie przygotowania do pracy ma zakończyć koordynator do spraw opieki długoterminowej. Tę funkcję pełni kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie, a w miastach na prawach powiatu kierownik ośrodka pomocy społecznej albo dyrektor centrum usług społecznych. Do jego zadań należy między innymi informowanie mieszkańców o dostępnych usługach opiekuńczych.
Bon senioralny w planie finansowym rodziny
W planie finansowym rodziny bon senioralny może przejąć lżejszą część opieki nad rodzicem, ale tylko wtedy, gdy gmina ma środki i wolnego opiekuna. Przy 18 tys. miejsc na start i kolejce ustawionej według potrzeb trudno zakładać, że dostanie go każdy, kto spełnia warunki. Dlatego wydatki na opiekę nad rodzicami warto wpisać do planu finansowego rodziny na najbliższe 10 lat jako osobną pozycję, w wariancie z bonem i bez niego. Jeżeli koszt opieki konkuruje w budżecie z poduszką finansową albo spłatą kredytu, pomocna może być kolejność celów finansowych, którą opisuję w osobnym artykule.
Drugi wątek dotyczy nas samych. Dzisiejsi czterdziesto- i pięćdziesięciolatkowie będą prawdopodobnie potrzebować opieki w czasach, gdy seniorów będzie więcej, a osób w wieku produkcyjnym mniej, więc trudno liczyć na hojniejsze programy publiczne niż dziś. Dlaczego planując emeryturę, warto założyć dłuższe życie niż przeciętne, możesz przeczytać w tekście o ryzyku długowieczności. A jeżeli opieka nad rodzicem zmusza kogoś z rodziny do ograniczenia pracy, przydaje się plan awaryjny na wypadek utraty dochodu, który pozwala przejść przez kilka miesięcy niższych wpływów bez zadłużania się.
Najczęściej zadawane pytania
Czy senior dostanie 2 500 zł na konto?
Nie. Bon senioralny jest usługą, więc senior i jego rodzina nie dostają żadnych pieniędzy do ręki ani na konto. Kwota 2 500 zł to górna granica miesięcznej wartości pomocy, którą organizuje gmina, liczonej jako stawka za godzinę razy liczba godzin w umowie. Senior nie dopłaca do tych usług, ale nie może też przeznaczyć bonu na coś innego, na przykład na prywatną opiekunkę wybraną samodzielnie. Opiekuna kieruje gmina albo podmiot, któremu gmina zleciła usługi, a zasady jego doboru zapisuje się w umowie.
Czy dziecko seniora musi pracować albo wykazać dochód?
Nie. W uchwalonej ustawie nie ma warunku dotyczącego pracy ani dochodu dzieci, a kryterium 3 410 zł dotyczy wyłącznie dochodu samego seniora. Taki warunek pojawiał się we wcześniejszych projektach, dlatego wciąż można o nim przeczytać w starszych artykułach. Sytuacja rodziny ma jednak znaczenie przy ocenie potrzeb, bo gmina sprawdza, czy senior ma opiekuna faktycznego, który może zapewnić mu pomoc. Dziecko może natomiast pomóc formalnie, na przykład jako pełnomocnik, który przygotuje i podpisze wniosek.
Kiedy bon przysługuje seniorowi, który mieszka z dziećmi?
Wspólne mieszkanie z dorosłym dzieckiem nie wyklucza bonu, bo przepisy nie zawierają takiego warunku. Gmina ocenia natomiast, czy domownik może zapewnić seniorowi potrzebną pomoc, i w tym celu może porozmawiać z osobami, które z nim mieszkają. Jeżeli dziecko pracuje w pełnym wymiarze, wyjeżdża na zmiany albo samo ma problemy ze zdrowiem, potrzeby seniora mogą zostać uznane za niezaspokojone. Inaczej będzie, gdy ktoś z rodziny pobiera na seniora specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, bo wtedy bon nie przysługuje.
Co zrobić, gdy gmina jeszcze nie przyjmuje wniosków?
Najlepiej zapytać w ośrodku pomocy społecznej albo w urzędzie gminy, czy gmina zgłosiła zapotrzebowanie na środki i od kiedy planuje nabór. W pierwszej kolejności program obejmuje gminy, w których publicznych usług opiekuńczych nie było albo korzystało z nich najwyżej 10 osób, więc w pozostałych bon może ruszyć później. Informacje o programie podaje też infolinia Kancelarii Prezesa Rady Ministrów pod numerem 22 250 01 51. Do czasu startu programu w Twojej gminie można wystąpić o zwykłe usługi opiekuńcze z ośrodka pomocy społecznej, za które odpłatność zależy od dochodu.
Stan prawny na
Zastrzeżenie. Tekst ma charakter informacyjny i opisuje przepisy obowiązujące w październiku 2026 r. O przyznaniu bonu, liczbie godzin i terminie rozpoczęcia usług decyduje gmina na podstawie oceny potrzeb i dostępnych środków. Wyliczenia dochodu i kosztu opieki są modelami przy jawnych założeniach, a wynik dla konkretnej osoby może się od nich różnić.